Trượt chn, t ng trong tuổi vng


Chỉ một c vấp ng l cuộc sống con người c thể thay đổi hon ton, cuộc thay đổi khng thể kềm hm xoay chuyển. Sự đau đớn thể xc đi km với nỗi vật v tm thần. Đy l mối ưu , m ảnh của tuổi vng khắp chốn.

http://health.heraldtribune.com/files/2012/05/Elderly-Sleep-Disorders-Seniors-Falling.jpg
 Con người sống lu hơn, t bệnh tật hơn nhưng tuổi thọ lu di kia c những khc quanh khng như . thể trải qua những biến chuyển cần sự thch nghi v chấp nhận từ mỗi c nhn. i chao, biết bao nhiu l biến chuyển trong ci thn thể mong manh kia sau 70 80 năm di dầu với thời gian?
Mắt nhn khng cn tinh anh. Tai nghe khng cn tỏ tường, c vị cn chịu chứng tai, tinnitus, những m thanh tai qui u u trong đầu suốt ngy đm. Khứu gic chẳng cn cảm được một mi hương nhẹ nn vị gic hầu như mn mỏi. Khoảng 70% khả năng nếm đến từ khả năng ngửi. Rượu [ngon] khng cn giữ được hương vị d vẫn mang lại cảm gic lng lng v đi khi cn gy chuếnh chong nhanh chng khng ngờ. Bắp thịt khng mạnh mẽ như trước, khun vc một mn g cũng kh khăn. Khớp xương ẩm khiến việc x dịch chậm chạp Chưa kể sự thăng bằng, balance, kết hợp từ khả năng nhn thấy, sức mạnh của bắp thịt, v khả năng cảm nhận vị tr của thn thể (proprioception) trong mi trường chung quanh, cũng st giảm qua thời gian V cuộc sống c thể đến khc ngoặt khng ngờ khi trượt chn, vấp ng
alt
 
Năm 2012, trn 2.4 triệu người t ng, NGUỒNCONSOLEANDHOLLAWELL.COM

Tại Hu Kỳ, số người cao nin (65+ tuổi) t ng v chịu biến chứng nặng nề mỗi ngy một gia tăng. Nha Thống K của quan Kiểm Sot v Phng Ngừa Bệnh Tật ( CDC) cng bố một con số đng ngại, chỉ trong năm 2012, trn 2.4 triệu người t ng, trong số ấy trn 200 ngn người tử vong v biến chứng trong cng năm.


Theo Hội Chuyn khoa về Tuổi vng, Geriatrics, tai nạn gia tăng khi con người qu lạc quan qu tự tin, khng lượng sức mnh; người c tuổi cũng khng ngoại lệ nhưng chịu ảnh hưởng của tai nạn nặng nề hơn. Những thứ bnh thường trước đy bỗng dưng trở thnh chướng ngại vật trong một pht khng ngờ: cc bậc thang, tấm thảm trn sn nh, bồn tắm trắng bng, vồng u trong chỗ đậu xe, rễ cy ngoi vườn, v ngay cả con ch con mo quanh quẩn bn chn hằng ngy. Những mn thuốc trị chứng cao huyết p, chữa trầm cảmc thể gy chng mặt, chong vng khiến việc vấp t, trượt chn xảy ra dễ dng hơn.


Trong số cc cụ cao nin t ng v gy xương chậu xương đi, 20% tử vong trong cng năm, 80% cn lại chịu ảnh hưởng nặng nề. Họ khng cn tự di chuyển nn việc nhn tản trn một qung đường ngắn trở nn bất khả. Nhiều người mất lun khả năng li xe v chn ga chn thắng khng cn nhậm lẹ nn dễ gy tai nạn.


Khng thể tự di chuyển, cc cụ ny trở nn phụ thuộc vo người chung quanh, từ bạn b, hng xm lng giềng đến con ci. Tuổi vng sợ đau đớn thể xc th t nhưng họ lại  hi hng trước viễn ảnh mất hết khả năng độc lập.


Một sự thật kh chấp nhận l việc cng cao tuổi, cng dễ t ng. Theo Tiến Judy A. Stevens, chuyn vin Dịch Tễ, epidemiologist, tại CDC, t ng xem ra giản dị nhưng lại l nỗi m ảnh kinh hong cho tuổi vng, khng mấy ai muốn nhắc đến v ngay cả người bị t cũng khng muốn đề cập đến. L do? Cc cụ ngượng ngng, bạn ạ, ngại bạn b ch cười mnh vụng về, nhưng l do su thẳm nhất, cc cụ sợ con chu lo lắng qu lại khnh họ vo nh dưỡng lo hầu được (bị) chăm sc kỹ lưỡng hơn, v từ đ mất lun cuộc sống độc lập ring . Họ sợ hung thần t ng cn hơn cc trận đau ốm. Đau ốm khi hết bệnh cn c thể độc lập chứ t ng th li thi lắm!


Phục hồi sau khi t ng l một hnh trnh gian nan, chậm chạp. Với cc ca gy xương bnh thường, sau khi b xương, nối xương v vết thương tạm lnh, bệnh nhn trải qua thời gian tập luyện để c thể tự di chuyển. Chương trnh phục hồi ko di vi thng, từ việc dng xe lăn, khung cn bằng đến cch dng gậy để chống đỡ thn mnh v gip thăng bằng. Nhiều cụ khng cn leo thang được nữa v cần dng khung sắt để di chuyển, v từ đ phải la bỏ tổ ấm nơi c cc bậc thang thn quen, gần gũi. Thay đổi chỗl cả một c sốc trong tuổi vng. Cụ no chấp nhận v chịu thch nghi th vết thương la tổ ấm sớm lnh, cụ no rầu vật v với chỗmới th nhanh chng rơi vo nỗi trầm cảm u uất v khng thiết sống!

alt
Emergency button trn dy đeo cổ   NGUỒN VOLTUM.COM

Ngược lại, được sinh sống trong khung cảnh quen thuộc l nỗi ấm p, thoải mi trong tuổi vng ngay cả khi cc cụ khng cn c thể tự chăm sc thn thể.


Như mọi loại bệnh tật, phng ngừa l phương cch tốt nhất. T ng cũng thế. Phng ngừa t ng để trnh thương tật v cc biến chứng thay đổi đời sống của bệnh nhn

Để phng ngừa t ng, b Judy Stevens cho rằng thể dục l yếu tố quan trọng nhất. Khi thn thể khỏe mạnh, bắp thịt cứng cp, th t bị t ng; v nếu bị t ng th ảnh hưởng cũng bớt trầm trọng so với cc cụ t động đậy, đi lại.
Cc lớp thể dục, nhất l cc buổi dạy về thăng bằng, như tập đứng một chn, lăn tri banh Bosu cho quen với sự chng chnh. Mn Thi Cực với cc động tc co duỗi thong thả, chậm chạp gip thn thể phối hợp hoạt động của bắp thịt v hai l phổi thở ht nhịp nhng. Sự phối hợp ny cần thiết cho việc h hấp, thăng bằng v dng đi đứng của thn thể.
Hiệu quả cụ thể nhất của sự tập luyện thn thể l việc c thể tự đứng dậy từ ghế ngồi m khng cần vịn tay: bắp thịt hai chn v bắp thịt bụng, lưng cứng cp đủ để chống đỡ v thăng bằng thn thể khi thay đổi vị thế

Những yếu tố khc khng km quan trọng l việc dng cc mn thuốc. Thuốc trị cao huyết p, khoảng 70% cc cụ tuổi thất thập dng mn thuốc ny, gy chng mặt khi huyết p xuống nhanh v dễ t ng nếu khng cẩn thận. Chưa kể cc thứ dược thảo lợi tiểu, giảm đường giảm mỡ (?) hầm b lằng khc bn tự do trn thị trường m cc cụ Đng dng thường xuyn như uống tr


Xin mở ngoặc để nhắc đến dược thảo một cht: Dược thảo l con dao hai lưỡi rất sắc, c thể v cng hiệu quả trong việc chữa trị một bệnh tật no đ, nhưng dược chất trong dược thảo c liều lượng bao nhiu lại l một điều b mật. B mật thứ nh l mn dược thảo tuy c cng tn nhưng mức khc biệt về dược chất [v dược tnh] lại l khoảng cch mnh mng chưa kể cc phụ chất c dược tnh khc.


Cc cụ dng thuốc trị cao huyết p c tỷ lệ t ng cao gấp đi những người khng dng. Đặc biệt l loại thuốc lợi tiểu, diuretic, [dng để giảm cao huyết p v suy tim]. Nếu cần dng, cc cụ nn uống thuốc ban ngy để trnh những chuyến vo nh vệ sinh trong đm tối. Mn thuốc khc, mn thuốc trị mất ngủ, c thể gy mất thăng bằng, v nếu c thể, nn thay thế bằng một ly sữa ấm, một cuốn sch dễ đọc hoặc một vi bản nhạc m dịu


Cch phng ngừa t ng khc l cch xếp đặt vật dụng trong nh, loại bỏ tấm thảm đặt hờ hững trn sn nh, bn ghế nằm gọn ghẽ trong một gc khuất, dẹp giy dp, đồ chơi trn lối đi

Cc cụ trong tuổi vng cần đi khm mắt hng năm v đeo knh để duy tr thị lực. Dng knh đơn trng khi đi bộ v chỉ dng knh hai trng, ba trng (bifocal, progressive lenses) khi đọc sch, ngồi tại chỗ v loại knh ny c thể gy vấp t
Trong nh cần c đn đủ sng để thắp r vật dụng chung quanh. V mn vật dụng cần thiết nhất, với cc cụ sống đơn chiếc, c lẽ l mn gọi cấp cứu, emergency button, electronic alert, c thể trong dạng vng đeo trn cổ tay c nt bấm, c thể l dy đeo trn cổ

Ma thu của cuộc đời khng nhất thiết chỉ l ma tn a, ma l vng; với sự chấp nhận, sửa soạn v sẵn sng cho tinh thần, ma thu c thể trở thnhvng l, vng rng với cc chuyến du ngoạn thong thả để tận hưởng sự thanh nhn khi tm khng cn vướng bận với sinh kế nhọc nhằn v bổn phận dưỡng dục kh khăn?

alt
Tập với tri banh Bosu  NGUỒN DIRECTORSBLOG